Kapliczki św. Jana Nepomucena w Koniecmostach

W centrum niewielkiej wioski po obu stronach drogi, w niewielkiej odległości od siebie znajdują się dwie przydrożne kapliczki z figurami św. 

Jana Nepomucena. Pierwsza figura, pochodząca z pierwszej połowy XIX, stoi na niewielkim cokole w brogowej murowanej kapliczce z XVII wieku. Figura ma uszkodzoną prawą rękę, a lewą przytrzymuje oparty na lewym ramieniu uszkodzony czarny krucyfiks, na którym widnieje wizerunek ukrzyżowanego Chrystusa. 

Druga figura świętego znajduje się w murowanej wnękowej kapliczce usytuowanej nieopodal mostu. Figura jest pozbawiona lewej dłoni, natomiast w prawej trzyma księgę - znak uczonego i teologa. 

Księga jest zamknięta, co tłumaczy się jako znak tajemnicy.

Położenie: Koniecmosty, gm. Wiślica, pow. buski, woj. świętokrzyskie

Dom Długosza w Wiślicy

Dom Długosza w Wiślicy jest piętrowym, późnogotyckim ceglanym budynkiem, rozplanowanym na rzucie wydłużonego prostokąta o obszernej sieni na przestrzał. Dom został zbudowany w 1460 r., z przeznaczeniem dla wikariuszy i kanoników kolegiaty przy ulicy Krakowskiej. 

W sieni, korytarzu i pokojach zachowały się belkowane stropy z resztkami polichromii. Na piętrze mieści się sala-refektarz, dawna jadalnia księży. W północno-zachodniej części budynku odkryto unikatową gotycką polichromię z końca XV wieku, przedstawiającą Zmartwychwstałego Chrystusa oraz kobiety z krzyżem. W środku znajduje się postać klęczącego mężczyzny (prawdopodobnie Jana Długosza) otoczonego aureolą z gotyckim napisem „Boże, zmiłuj się nad nami”. Ceglane szczyty Domu Długosza mają ostrołukowe wnęki, w których umieszczono kamienne tarcze z herbem Długosza – Wieniawa. 

Takie świeckie budowle w gotyckim stylu, to dzisiaj w Polsce wielka rzadkość. Czy w tym domu mogły powstać słynne Roczniki  czyli Kroniki Sławnego Królestwa Polskiego Jana Długosza? Okazuje się, że mogły. Długosz bywał tu często pilnując swoich dóbr, na górnym piętrze odbywały się lekcje, których udzielał młodym książętom, podobno nie szczędząc przy tym rózgi, jednak początek prac nad Rocznikami wiąże się z Krakowem. Fakt, że w ogóle powstały należy zawdzięczać przypadkowi.

Pewnego razu na Wawelu Długosz przyglądał się chorągwiom krzyżackim spod Grunwaldu. Jednak zaledwie 20 lat od zakończenia bitwy nikt nie zdołał mu powiedzieć do jakich formacji należały. Gdy więc na koronację Kazimierza Jagiellończyka przybyło krzyżackie poselstwo, skorzystał z okazji i zapytał o te chorągwie.

Następnie kazał je dokładnie narysować i opisać i tak powstało pierwsze dzieło historyczne Długosza. Potem dopiero namówiony przez swojego protektora biskupa Oleśnickiego usiadł do pisania Roczników czyli Kronik sławnego Królestwa Polskiego. Historii wtedy nie uczono, ale jej znajomość miała służyć m.in. do rozwiązywania sporów granicznych z Krzyżakami. Spisanie dziejów Polski do 1480 roku zajęło Długoszowi 25 lat.

Położenie: Wiślica, gm. Wiślica, pow. buski, woj. świętokrzyskie

Gorysławice - kościół p.w. św. Wawrzyńca

Tuż za murami Wiślicy, w Gorysławicach, już w 1326 r. stał drewniany kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca i stanowił odrębną parafię.

W 1535 r. ks. Józef Dałowicz, miejscowy proboszcz,  wzniósł kościół murowany.

W 1799 r. wszystkie budynki kościoła w Gorysławicach zostały spalone. Odtąd proboszcz przy tym kościele nie mieszkał, zaś księża z kolegiaty sprawowali obowiązki duszpasterskie.

5 kwietnia 1810 r. biskup Józef Górski wydał w Kielcach dekret, mocą którego skasował parafię w Gorysławicach, a należące tu wsie: Gorysławice i Kobylniki  przeniósł do kolegiaty w Wiślicy.

Kościół posiada bezcenne zabytki sztuki chrześcijańskiej. Trwają prace przy renowacji ołtarzy bocznych i belki tęczowej. Rzeźbę Madonny z Dzieciątkiem, po odnowieniu, można oglądać w sieni Domu Długosza.

Pod Kościołem znajduje się Krypta z pozostałościami niektórych pochówków.

Obecnie zostały zakończone prace konserwatorsko- restauracyjne przy ołtarzach bocznych oraz figur na belce tęczowej. Projekt zrealizowany przy wsparciu Urzędu Marszałkowskiego oraz dzięki ofiarności Parafian i Gości.

Położenie: Gorysławice, gm. Wiślica, pow. buski. woj. świętokrzyskie

Wiślica - kościół kolegiacki p.w. Narodzenia Najświętszej Marii Panny

Wiślica należy do najstarszych miejscowości w Polsce. Najstarsze ślady osadnictwa pochodzą z IX wieku, gdy była ona centralnym ośrodkiem państwa Wiślan. W tym mieście Kazimierz Wielki ogłosił w 1347 r. statuty wiślickie. 

Od XVII w., m.in. w wyniku zniszczeń spowodowanych wojnami szwedzkimi, nastąpił powolny upadek miasta, zakończony w 1870 r. (po upadku powstania styczniowego) utratą praw miejskich, których do tej dziś Wiślica nie odzyskała. 

Kolegiata to diecezjalne sanktuarium Matki Bożej tzw. Łokietkowej. Gotycki, kamienny kościół kolegiacki wznoszono w latach ok. 1350-1360 i ok. 1370-1380 z fundacji Kazimierza III Wielkiego. Wybudowano go na pozostałościach dwu kolejnych kościołów romańskich: kościoła św. Mikołaja (z XI/XII w.) i kościoła z 3. ćw. XIII w. Po uszkodzeniach w 1915 r. wywołanych działaniami wojennymi (m.in. zawalenie sklepień) został częściowo zrekonstruowany w latach 1919-26. 

Obecnie kolegiata jest najokazalszym i najlepiej zachowanym kościołem z grupy pseudodwunawowych kazimierzowskich (Niepołomice, Stopnica, Szydłów).

Na uwagę zasługują:
Kamienna rzeźba tzw. Madonny Łokietkowej (zwanej również Matką Bożą Uśmiechniętą) z ok. 1270 r. słynąca z licznych cudów. W lipcu 1966 r. rzeźbę koronował prymas Stefan Wyszyński z krakowskim biskupem Karolem Wojtyłą.
Tablica erekcyjna z 1464 r. przedstawiająca Kazimierza III Wielkiego klęczącego przed Madonną z Dzieciątkiem.

Na ścianach prezbiterium polichromia rusko-bizantyjska z 1397-1400 r.
Pod kościołem odkryto relikty kolegiaty m.in. w krypcie odsłonięto unikatową na skalę europejską gipsową posadzkę pokrytą figuralnym rytem (z ok. 1170 r.) tzw. płytę wiślicką lub płytę orantów. Prawdopodobnie przedstawia Henryka, księcia sandomierskiego (syna Bolesława Krzywoustego) wraz z rodziną 

Obok kolegiaty znajduje się późnogotycka dzwonnica z ok. 1460-70 r. fundowana przez Jana Długosza (przebudowywana w latach 1872 i 1919). 

 Czteroboczna budowla o dwóch kondygnacjach ciosowych i dwóch ceglano-kamiennych, zwieńczona fryzem arkadowym z tarczami herbowymi.

Położenie: Wiślica, gm. Wiślica. pow. buski. woj. świętokrzyskie