Dwór w Pieczonogach

Pieczonogi to historyczna miejscowość, o której pisał już Jan Długosz w XV wieku. Kronikarz notuje, że była to posiadłość królewska zarządzana przez wielkorządcę krakowskiego. Intrygującą nazwę osady tłumaczy legenda, która przetrwała nie tylko w ustnych przekazach. 

Otóż jak przekazuje tradycja, dawniej w Pieczonogach istniała dworska cegielnia, w której  ubodzy mieszkańcy wioski codziennie boso wyrabiali cegłę. Przy tej pracy często parzyli sobie nieobute stopy…Stąd po całodziennej pracy, gdy wracali do domów zmęczeni, nogi piekły ich i od tego pieczenia wywodzi się nazwa wsi.

 Znajduje się tu dwór z XIX wieku, architekturą nawiązujący do miejskich willi miejskich z tamtego okresu. Był on własnością Żelechowskich h. Ciołek. Obecnie budynek jest wyremontowany - znajduje się w nim Dom Pomocy Społecznej.

Położenie: Pieczonogi, gm. Pałecznica, pow. proszowicki, woj. małopolskie

Figury przydrożne w Nadzowie

We wsi Nadzów znajdują się poniższe figurki przydrożne. Jedna znich przedstawia postać Jezusa frasobliwego,

druga natomiast Maryję.

Położenie: Nadzów, gm. Pałecznica, pow. proszowicki, woj. małopolskie

Figurka NMP Niepokalanego Poczęcia w Pałecznicy

Na prywatnej posesji we wsi Pałecznica przy drodze prowadzącej do Skalbmierza znajduje się figurka NMP Niepokalanego Poczęcia. Kapliczka została wystawiona najprawdopodobniej w dziękczynieniu.

Położenie: Pałecznica, gm. Pałecznica, pow. proszowicki, woj. małopolskie

Figurka Najświętszej Maryi Panny w Pałecznicy

Przy skrzyżowaniu dróg Proszowice - Miechów - Niezwojowice stoi figurka Najświętszej Maryi Panny ufundowana w 1913r. Jest to Maryja Niepokalana z dzieciątkiem Jezus, w niebieskim płaszczu, w koronie na głowie i trzymająca w ręku kulę ziemską. 

Na postumencie napis: Najświętsza Maryjo Panno módl się za nami”. Została ona odrestaurowana w 1999r przez część mieszkańców Pałecznicy. Kapliczki, które przedstawiają postać Maryi mają charakter dziękczynny. 

Położenie: Pałecznica, gm. Pałecznica, pow. proszowicki, woj. małopolskie

Dwór w Nadzowie

Czas budowy dworu w miejscowości Nadzów  określa się na rok 1818, z licznymi przebudowami i rozbudowami w 1825 roku i w II połowie XIX wieku, za czasów panowania na tym terenie rodu Wielogłowskich (budowę przypisuje się Wincentemu Wielogłowskiemu). Przed tym czasem istniał w Nadzowie jedynie folwark z oficyną.

Projekt budynku wykonał architekt Sebastian Sierakowski. Przy budowie dworu, między 1818, a 1825 rokiem – wykorzystano z pomysłu projektodawcy jedynie gabaryty. Parterowy prostokąt o bokach w stosunku 5:2 i ogólne rozplanowanie wnętrz w dwóch traktach z trzema sieniami (płd., wsch. i zach.), co potwierdza rzut z 1846 roku. Przypuszczalnie w 1846 roku wzniesiono dwie oficyny ceglane – po bokach podjazdu przed południową elewacją dworu. 

W 1846 roku sporządzono rzuty i ogólny opis obiektu. Dwór był pokryty gontem, wnętrza parteru ze stropami belkowymi i sufitami oraz heblowanymi podłogami. Skromne wyposażenia miały oficyny – wschodnia ze stajniami, wozownią i mieszkaniem oraz druga, zachodnia z kuchnią i oranżerią. W skład zespołu dworskiego wchodziły także zabudowania gospodarcze z folwarkiem usytuowane za oficyną wschodnią. 

Zasadnicze przeobrażenia architektoniczne rezydencji musiały więc nastąpić w II poł. XIX wieku. W 1875 roku Feliks Wielogłowski sprzedał majątek, zapewne podupadły (główne budynki wymagały przypuszczalnie generalnego remontu), Izydorowi Bocheńskiemu. Zapewne pod koniec XIX wieku przebudowano centralną część budynku z wykonaniem dekoracji sztukatorskiej na licu ścian zewnętrznych i malowideł ściennych w kilku pomieszczeniach. 

Powstanie ryzalitów z portykami pośrodku dłuższych elewacji, wzbogacenie niektórych wnętrz i ścian zewnętrznych. Nowym wystrojem oraz całkowite przekształcenie dużego przedpokoju w kolisty salon z czterema wnękami zasadniczo zmieniło dotychczasowy wygląd dworu. Nieznany autor przy opracowaniu nowej koncepcji architektonicznej mógł się inspirować gotowymi wzornikami m.in. z Pławowic. Malowidła stwarzające iluzję sztukaterii wykonane w górnych partiach nowego salonu oraz dużej sali i jadalni miały charakter klasycyzujący. 

W tym samym czasie, na życzenie Bocheńskich w jednym pomieszczeniu urządzono kaplicę, w ważniejszych pomieszczeniach wykonano ozdobne posadzki i wymieniono całą stolarkę okienną i drzwiową. Po 1945 roku dwór upaństwowiono (odebrano Bocheńskim) i przeznaczono na szkołę wiejską.

 Obecny stan dworu jest zły: okna zabite są płytami, stropy prowizorycznie podparte, ściany odrapane. Park dworski jest zdewastowany, układ parku nieczytelny, zachowane luźne grupy starych drzew.

Położenie: Nadzów, gm. Pałecznica, pow. proszowicki, woj. małopolskie

Kościół p. w. św. Jakuba Apostoła w Pałecznicy

Kościół parafialny istniał już tutaj od roku 1325. Jest to budynek murowany z białego kamienia, położony w centrum miejscowości na wzniesieniu. Ze względu na swe usytuowanie jest widoczny już z daleka i przypomina warowny zamek. Kościół przebudowany był i restaurowany w końcu XVII w. Rozbudowano go w I połowie XIX w. 

Ogrodzony jest murowanym ogrodzeniem z żelazną bramą z I połowy XIX w. Obok znajduje się murowana plebania z początków XX w. Kościół ten w swojej historii przeszedł wiele trudnych momentów, zwłaszcza chodzi tu o okres reformacji na ziemiach polskich, gdy znalazł się w centrum wydarzeń związanych z reformacją w Małopolsce. 

W 1551r podkomorzy łęczycki Stanisław Lasocki przekształcił tutejszy kościół w zbór kalwiński. Będąc na studiach w Wittenberdze zetknął się bezpośrednio z nowymi prądami religijnymi, a nawet korespondował z samym Kalwinem. Stał się gorliwym wyznawcą kalwinizmu i propagował nową religię na gruncie Małopolski. Potem nagle przeszedł na arianizm, czyli stał się wyznawcą Braci Polskich. W tym okresie wiele szlachty przystępowało do nowego wyznania, a sama Pałecznica stała się centrum arianizmu. 

Arianizm znalazł również zwolenników wśród chłopów, bo nowa religia mówiła o zniesieniu pańszczyzny i wolności dla chłopa. Jednym z nich był Wojciech Piorun, który został obłożony ekskomuniką przez kościół katolicki za propagowanie herezji. W Pałecznicy odbywały się nawet synody ariańskie. W okresie kontrreformacji, pod koniec 1584 r. kościół został zwrócony katolikom. W 1695 r. świątynia była ponownie konsekrowana przez Stanisława Szembeka, biskupa sufragana Krakowskiego. Dawniej obok kościoła znajdował się cmentarz grzebalny. 

  Kościół w Pałecznicy jest przykładem średniowiecznej budowli z dodanymi później elementami stylu neogotyckiego oraz w większości z barokowym wystrojem wnętrza. Prezbiterium jest zwrócone ku wschodowi, główne wejście jest od południa. Od północy, jakby ramię kościoła, stanowi ostro sklepiona kaplica św. Antoniego. Po stronie przeciwległej był kiedyś ołtarz z figurą Matki Boskiej. Obecnie jest to kaplica św. Maksymiliana Kolbe. Od strony północnej przylega do prezbiterium zakrystia, z wyjściem przez przedsionek na dawny cmentarz przykościelny. 

 Między prezbiterium i nawą jest zarzucona barokowa wygięta tęcza z Chrystusem Panem na krzyżu między aniołami. Wyżej aniołowie trzymają kolumnę i włócznie.

 Na placu kościelnym znajdują się dwie figurki. Po lewej stronie od bramy głównej stoi figurka Matki Boskiej Niepokalanej, stoi na kuli ziemskiej i depcze węża. 

Widoczny jest wysoki postument, a na nim od frontu napis: „Matko Niepokalanego Poczęcia módl się za nami. 1916r.”. Na bocznej œścianie tegoż postumentu znajduje się napis: „Fundatorzy Józef i Maryanna Gołdyni z Pamięcic”.

 Po prawej stronie od bramy głównej na placu znajduje się druga figurka. Przedstawia ona Pana Jezusa z krzyżem na ramionach. 

Ma ona również wysoki postument, gdzie widoczny jest napis: „Sprawiwszy oczyszczenie grzechów, siadł po prawicy Bożej. Œ Paweł z listu 3”. Powstała ona w 1914r. jednak brak jest jakiejkolwiek informacji przez kogo została ufundowana.

Położenie: Pałecznica, gm. Pałecznica, pow. proszowicki, woj. małopolskie